બનાસકાંઠા - ૩૦ જૂન, ૨૦૨૬
લેખક: બી.કે. જોષી, બનાસકાંઠા, ગુજરાત.
બનાસકાંઠા જિલ્લાના સુકાઈ રહેલા ખેતરમાં ચિંતાતુર ખેડૂત.
બનાસકાંઠા: ઉત્તર ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લામાં ચાલુ વર્ષે ચોમાસાની શરૂઆત થતાં જ મેઘરાજાએ વિલંબ કરતા ખેડૂતોની ચિંતામાં મોટો વધારો થયો છે. સામાન્ય રીતે જૂન મહિનાના મધ્યમાં વાવણી શરૂ થઈ જતી હોય છે, પરંતુ આ વખતે જુલાઈ મહિનાની શરૂઆત થવા છતાં હજુ સુધી જિલ્લાના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં વાવણી લાયક વરસાદ પડ્યો નથી, જેને લઈને ખેડૂતોની મુશ્કેલીઓ વધી છે.
ખેડૂતોની વ્યથા:
જિલ્લાના ડીસા ભીલડી વાવ, થરાદ, દિયોદર, કાંકરેજ અને ભાભર જેવા સરહદી વિસ્તારોમાં પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે. ખેડૂતોએ પોતાના ખેતરો તૈયાર કરી દીધા છે, પરંતુ વરસાદ ન હોવાથી વાવણી કરી શકતા નથી. અનેક ખેડૂતોએ ટ્રેક્ટર દ્વારા ખેતર ખેડીને બિયારણ વાવ્યું હતું, પરંતુ તે બિયારણ પણ ભેજ વિના નિષ્ફળ જવાની ભીતિ છે.
પાક નિષ્ફળ જવાની શક્યતા:
જો આગામી એક અઠવાડિયામાં સારો વરસાદ ન પડે, તો ચાલુ વર્ષે ખરીફ પાક (બાજરી, મગફળી, કપાસ) લેવો મુશ્કેલ બની જશે. વરસાદની ખેંચના કારણે ખેતરોમાં લીલોતરીને બદલે ધૂળ ઉડી રહી છે. બનાસકાંઠા એ મુખ્યત્વે ખેતી પ્રધાન જિલ્લો હોવાથી, અહિંના અર્થતંત્ર પર પણ તેની નકારાત્મક અસર પડી રહી છે.
પશુપાલકોની પણ ચિંતા:
ખેતીની સાથે સાથે પશુપાલન પર પણ મોટી અસર જોવા મળી રહી છે. વરસાદના અભાવે પશુઓ માટે ઘાસચારાની પણ અછત ઉભી થવાની સંભાવના છે. કેનાલ આધારિત સિંચાઈની સુવિધા ધરાવતા વિસ્તારોમાં થોડી રાહત છે, પરંતુ વરસાદ આધારિત ખેતી કરતા ખેડૂતો અત્યારે મુશ્કેલ પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યા છે.
પ્રશાસન પાસે અપેક્ષા:
ખેડૂતો હવે સરકાર પાસે યોગ્ય વળતરની જાહેરાત કરવા અથવા વૈકલ્પિક વ્યવસ્થાઓ માટે સહાયની માંગ કરી રહ્યા છે. બનાસકાંઠાના ખેડૂતો આકાશ તરફ જોઈને મેઘરાજાના આગમનની કાગડોળે રાહ જોઈ રહ્યા છે.
એક વાસ્તવિક ફોટો, જે બનાસકાંઠાના કોઈ ખેતરમાં લેવામાં આવ્યો હોય. ફોટામાં એક ખેડૂત મધ્ય વયના હોય, જેમના ચહેરા પર ગંભીર ચિંતાના હાવભાવ હોય. તેઓ પોતાના સુકાઈ રહેલા ખેતર તરફ એકીટશે જોઈ રહ્યા હોય, જ્યાં જમીનમાં તિરાડો પડી ગઈ હોય અને ધૂળ ઉડતી હોય. ખેડૂત સફેદ ખમીસ અને ધોતી પહેરેલા હોય, અને માથે પાઘડી હોય. ફોટાનો ખૂણો નીચો હોય જેથી ખેતર અને ખેડૂતની લાચારી સ્પષ્ટ દેખાય. આકાશમાં વાદળો હોય પણ તે વરસાદ ન આપી શકે તેવા હોય (રૂપેરી કે આછા રાખોડી). ફોટો ગુણવત્તાયુક્ત અને દિવસના અજવાળામાં લેવાયેલો હોય, જેમાં ખેતરની સુકી જમીન સ્પષ્ટ દેખાય.
